خانه ¦ رزومه ¦ مقالات و کتب ¦ فایل های آموزشی ¦ وبلاگ ریاضی ¦ وبلاگ معلمی ¦ وبلاگ ادبی

٥ دی ۱۳۸٤ -- رياضيات زيباست و شيمی نيز هم...!

چند خبر کوتاه:
۱- آقای خاتمی، رييس جمهور محبوب سابق هم سايت‌مند شده‌اند. يه سری به اينجا بزنيد.
۲- نويسنده يک وبلاگ که حاوی کتب اينترنتی متعددی در مورد رياضی است، در يادداشت‌های قبلی پيام گذاشته بودند. با مراجعه به وبلاگشان، متوجه جامعيت تقريبی مباحث رياضی از سوی ايشان شدم. بدون تاييد مفيد بودن محتوای کتب -بدليل عدم داشتن وقت کافی جهت مطالعه آنها- با تشکر از زحمات نويسنده اين وبلاگ، لينک ايشان را معرفی و در وبلاگم قرار می‌دهم.
۳- مدتی است که يک دوستی ارزشمند نصيب‌ام شده و خدا را بر اين نعمت شاکرم، بی‌حد... شما را به حضور در وبلاگ اين اهل‌علم صاحبدل (يا اديب عالم) فرامی‌خوانم! خداوند بر توفيقات ايشان بيفزايد...
     ( چون صبا، افتان و خيزان می‌روم تا کوی دوست ..... وز رفيقان ره استمداد همت می‌کنم )
۴- پدر آقای خسرو داوودی، تقريباً دو هفته گذشته، مرحوم شده‌اند. من در مراسم سوم توانستم شرکت کنم، اما در ساير مراسم، خير... از دوستانی که امکان تسليت گفتن به ايشان برايشان مقدور است، می‌خواهم که تسلی بخش اين معلم خستگی‌ناپذير در غم پدر بزرگوارشان باشند.
۵- انشاءالله در مطلب بعدی از منطق رياضی خواهم گفت. (فقط به خاطر آقا هادی که در مطلب ۲۸ آذر - آموزش رياضی، ويراست اول- گفته بودند:
واقعاً رياضي نوشتن همراه با درمورد رياضي نوشتن خوبه.......اما.......رياضيات زيباست)

***

مبحث تعادل شيميايی، در شيمی ۳ دبيرستان، يکی از مباحث جالب درسی است که خيلی از بچه‌ها علاقه خاصی بهش دارند و بعد از آشنايی با چنين مبحثی، گاه و بيگاه فکرشان مشغول آن می‌شود.

وقتی نمودار غلظت - زمان يک واکنش تعادلی دوطرفه را رسم می‌کنيم، با توجه به اينکه سرعت واکنش برابر با حاصل تقسيم تغييراتِ غلظت نسبت به زمان است، در يک زمان به اندازه‌ی کافی کوچک می‌توانيم سرعت لحظه‌ای واکنش را از روی نمودار، برابر با شيب منحنی در هر نقطه در نظر بگيريم. (ديفرانسيل غلظت تقسيم بر ديفرانسيل زمان)

يکی از نکات جالب اين درس - که می‌تواند سوال خوبی برای بررسی مفهوم تعادل و مفهوم مشتق نيز باشد - مدت‌ها در سال پيش‌دانشگاهی ذهنم را متوجه خود کرده بود، و آن اين بود که:

با توجه به منحنی رسم شده در اين شکل چرا شيب منحنی - همان سرعت واکنش - بعد از ثانيه ۱۲۰‌ام که واکنش به تعادل می‌رسد برابر با صفر می‌شود؟ مگر ما نمی‌گوييم که سرعت واکنش، از لحظه تعادل به بعد، برابر با عددی ثابت و غيرصفر است؟
(توضيح: در واقع سرعت رفت برابر با قرينه‌ی سرعت برگشت می‌شود و واکنش بدليل برابری اين دو سرعت، ايستا به نظر می‌رسد... تصوير آن دو کارگر را يادتان هست که توده‌ای خاک را بطور قرينه يکديگر جابجا می‌کردند و يکی از آنها می‌گفت: من نمی‌دانم چرا اين خاک‌ها هيچ‌وفت تمام نمی‌شود؟)

پس چرا از روی منحنی، شيب برابر با صفر می‌شود و سرعت واکنش را عدد صفر نشان می‌دهد؟
... اول فکر کنيد ...

*؟*؟*؟*؟*؟*؟*؟*؟

پاسخش اين است که ما در اينجا نمودار غلظت - زمان را ترسيم کرده‌ايم و غلظت يک کميت ماکروسکوپيک است. می‌دانيم که در يک واکنش تعادلی بعد از رسيدن به تعادل، کميت‌های ماکرو مانند دما و رنگ و غلظت و ... ثابت می‌مانند ولی در سطح ميکرو، واکنش همچنان پويا و ديناميک است.

پس اگر ما نمودار تغييرات يک کميت ميکروسکوپيک را نسبت به زمان ترسيم کنيم، بعد از رسيدن به نقطه تعادل، منحنی دارای شيب ثابت خواهد بود و پويايی واکنش از روی نمودار آشکار می‌شود. (مثلاً اگر شيب منحنی رفت برابر با ۲/۱ باشد، شيب منحنی برگشت برابر با ۲/۱- می‌شود.)

***

بقول يکی از دوستان...

          در تمام علوم بطور پنهان و آشکار وجود دارد...

                    در ميان دانش‌ها به ريا زيست می‌کند... 

                              و بدين سبب ريازی (رياضی) نام می‌گيرد!

پيام هاي ديگران ()                                                  نوشته میلاد افشین منش | Milad Afshin Manesh



کلیه حقوق این وبلاگ محفوظ و متعلق به میلاد افشین منش است